Home / Branches / Onderwijs

Branche · Onderwijs

Schoolverlichting: LED voor basisscholen, middelbare scholen en gymzalen

Goed licht helpt leerlingen zich te concentreren en verlaagt tegelijk de energierekening van de school. Wij renoveren en vernieuwen verlichting op scholen met als doel: maximale energiebesparing, met behoud of verbetering van de lichtkwaliteit. Op deze pagina leest u aan welke eisen schoolverlichting moet voldoen, hoeveel licht elke ruimte nodig heeft en wat LED oplevert.

01

Eisen aan verlichting in scholen

Leerlingen kijken de hele dag afwisselend naar hun tafel, het bord en een scherm. Dat vraagt meer van het licht dan alleen genoeg lux.

Slecht licht maakt leerlingen en leerkrachten sneller moe en geeft hoofdpijn. Goede LED-verlichting geeft rustig, flikkervrij licht zonder verblinding, en zet het licht waar het nodig is: op de tafels en op het bord. Dit zijn de punten waar we op letten.

Eis Wat het betekent Richtwaarde klaslokaal
Lichtniveau Genoeg licht op tafels en bord 300 lux op de tafels, 500 lux op het bord
Verblinding Geen felle lichtpunten in beeld of weerspiegeling op schermen UGR 19 of lager
Kleurweergave Kleuren zien er natuurlijk uit, belangrijk bij tekenen en lezen Ra 80 of hoger
Flikkering Rustig licht zonder zichtbare of onbewuste flikkering Flikkervrije driver
Kleurtemperatuur Fris, neutraal licht voor concentratie Meestal 4000 K
Gelijkmatigheid Geen donkere hoeken of plekken minimale gelijkmatigheidsindex van ≥ 0,6 

Richtwaarden volgens NEN-EN 12464-1, indicatief. Bij de verlichtingscan meten we wat er nu is.

02

Hoeveel licht is nodig in een school?

De norm NEN-EN 12464-1 geeft per ruimte een minimaal lichtniveau.

Een klaslokaal vraagt minder licht dan een tekenlokaal of laboratorium, en een gang minder dan een bibliotheek. Door per ruimte de juiste hoeveelheid licht te kiezen, voorkomen we zowel te donkere lokalen als onnodig verbruik.

Ruimte Lichtniveau (circa)
Klaslokaal, basis- en voortgezet onderwijs 300 lux
Klaslokaal, volwassenen- en avondonderwijs 500 lux
Schoolbord (verticaal) 500 lux
Teken- en handvaardigheidslokaal 500 lux
Praktijklokaal en laboratorium 500 lux
Computerlokaal 300 lux
Bibliotheek, leesplekken 500 lux
Docentenkamer 300 lux
Gymzaal 300 lux
Aula en kantine 200 lux
Gangen en trappenhuizen 100 lux

Gemiddelde verlichtingssterkte op het werkvlak, indicatief. Waar nodig maken we een lichtberekening.

03

Eisen per ruimte binnen scholen

Een school bestaat uit heel verschillende ruimten. Elke ruimte krijgt de oplossing die erbij past.

Het grootste verbruik

Klaslokalen

Typische situatie
Inlegarmaturen met 2 of 4 TL-lampen in een systeemplafond, vaak met te weinig licht of defecte lampen.

Onze aanpak
Eén op één vervangen door LED-panelen voor systeemplafonds, flikkervrij en met lage verblinding. Aparte schakeling voor de bordverlichting en de raamzijde, eventueel met daglichtregeling. Afwezigheidsdetectie zet het licht uit als het lokaal leeg is. 

Lang aan

Gangen, trappenhuizen en werkplekken

Typische situatie
TL- of PL-verlichting die de hele dag brandt, ook als er niemand is. Steeds vaker staan er werkplekken voor leerlingen in de gang.

Onze aanpak
LED-armaturen met aanwezigheidsdetectie en een lage basisstand. Bij werkplekken extra licht op de tafels, zoals bij Basisschool De Wilge.

Balwerend

Gymzaal

Typische situatie
Sportarmaturen met TL-lampen achter een balwerend rooster.

Onze aanpak
Renovatie van de bestaande sportarmaturen naar LED. Dat geeft een vergelijkbare besparing als nieuwe armaturen tegen veel lagere kosten. Lees meer op onze pagina over sportverlichting.

Sfeer en functie

Aula, kantine en docentenkamer

Typische situatie
Halogeenspots en PL-downlights met een hoog verbruik en korte levensduur.

Onze aanpak
Vervanging door LED-spots en LED-downlights. Waar gewenst dimbaar, zodat de aula ook geschikt is voor bijeenkomsten en voorstellingen.

Vaak vergeten

Toiletten, bergingen en technische ruimten

Typische situatie
Licht dat blijft branden omdat niemand het uitzet.

Onze aanpak
LED-armaturen met bewegingssensor, volledig automatisch. Een kleine ingreep met een snelle terugverdientijd.

04

Wetgeving en subsidies voor scholen

Door vakanties brandt het licht op een scholen wat minder uren dan in een kantoor, maar de totale energiebesparing van de verlichting is een aanzienlijk deel . Na de verlichtingscan krijgt u een terugverdienberekening voor uw school. Daarnaast spelen wetgeving en subsidie een rol.

Informatieplicht

Elke 4 jaar rapporteren

Het schoolbestuur meldt welke maatregelen zijn genomen. Wij leveren de cijfers van de verlichting.

DUMAVA

Subsidie voor maatschappelijk vastgoed

Scholen kunnen subsidie krijgen voor verduurzaming, voor losse maatregelen of een groter project. Vraag aan voordat u opdracht geeft.

Frisse Scholen

Programma van Eisen

Veel schoolbesturen gebruiken het Programma van Eisen Frisse Scholen als ambitie voor het binnenklimaat. Goed licht is daar een onderdeel van.

Energiebesparingsplicht

Bij meer dan 50.000 kWh of 25.000 m³ gas per jaar

Ook scholen moeten dan energiebesparende maatregelen nemen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. LED-verlichting is daar vaak één van.

Regelingen en voorwaarden veranderen regelmatig. Bij een renovatieopdracht zoeken wij uit wat er op dat moment voor uw school geldt.

05

Rekenvoorbeeld: een basisschool met 150 armaturen

Een veelvoorkomende situatie: een basisschool met 150 inlegarmaturen met 2 × 36 W TL-lampen. Inclusief het oude voorschakelapparaat verbruikt elke armatuur ongeveer 85 W. Onze LED-panelen van 25W geven minimaal evenveel en vaak meer licht. Het licht brandt 9 uur per dag, 200 dagen per jaar.

22.950 kWh

verbruik per jaar nu

6.750 kWh

verbruik per jaar met LED

−70%

16.200 kWh minder stroomverbruik per jaar

± € 3.240

lagere energiekosten per jaar, bij € 0,20 per kWh

Met afwezigheidsdetectie in lokalen, gangen en toiletten komt daar vaak nog een besparing bij. Wat het voor uw school oplevert, hangt af van de huidige armaturen, de branduren en uw stroomprijs.

06

Referenties: scholen en gymzalen

Van basisschool tot lyceum. Een overzicht van onderwijsgebouwen waar wij de verlichting hebben gerenoveerd of vernieuwd.

Basisschool

OBS De Springbok, Den Haag

69% energiebesparing, 80.000 branduren levensduur

Was: Inlegarmaturen 2 × 36 W TL, te weinig licht en veel defecten

Nu: Eén op één vervangen door LED-panelen van 34 W

Bekijk project →

Gymzalen

Gemeente Leiden gymzalen

>60% energiebesparing, flink meer licht

Was: Sportarmaturen met verouderde TL

Nu: Armaturen behouden, retrofit LED-buizen van 160 lm/W

Bekijk project →

Basisschool

De Hummelingschool

54% energiebesparing, fors meer licht

Was: Inbouwarmaturen met afwijkende maten

Nu: Nieuwe armaturen met speciaal ontworpen frames, LED-downlights en LED-wandarmaturen

Bekijk project →

Voortgezet onderwijs

Rijnlands Lyceum Sassenheim

Energiezuinige T5 verlichting voor Rijnlands Lyceum Sassenheim

50% energiebesparing, gelijk of beter lichtniveau

Was: Conventionele 58 W T8-verlichting in de lokalen

Nu: Gerenoveerd met behoud van het chassis

Bekijk project →

Voortgezet onderwijs

Visser 't Hoofd Lyceum, Leiden

Energiezuinige verlichting bij Visser 't Hooft

± 40% energiebesparing in fase 1

Was: Oude verlichting in gangen, aula en gymzalen

Nu: Nieuwe armaturen in de gangen, sportarmaturen in de gymzalen gerenoveerd

Bekijk project →

Basisschool

Basisschool De Wilge

T5 en Led verlichting basisschool De Wilge

Comfort goed licht op nieuwe werkplekken in de gangen

Was: Te weinig licht voor leerlingen die in de gang werken

Nu: Nieuwe verlichting en extra spots boven de werkplekken

Bekijk project →

07

Veelgestelde vragen over verlichting op scholen

Staat uw vraag er niet bij? Bel of mail ons gerust.

Hoeveel bespaart een school met LED-verlichting?

Meestal 60 tot 70% op het stroomverbruik van de verlichting. Bij OBS De Springbok in Den Haag was dat 69%. Met afwezigheidsdetectie in lokalen, toiletten en bergingen komt daar vaak nog een besparing bij.

Hoeveel lux is nodig in een klaslokaal?

Volgens NEN-EN 12464-1 minimaal 300 lux op de tafels in het basis- en voortgezet onderwijs, en 500 lux in lokalen voor volwassenenonderwijs. Op het schoolbord is 500 lux nodig. Tekenlokalen, praktijklokalen en laboratoria vragen ook 500 lux.

Welke kleurtemperatuur is het beste in een klaslokaal?

Meestal kiezen we warm wit binnen Primair Onderwijs en neutraal wit 4000K vanaf Voortgezet Onderwijs. In ruimten waar het gezelliger mag, zoals een aula of kantine, kan warmer licht.

Moeten de armaturen vervangen worden, of kan renovatie?

Dat hangt van de ruimte af. In klaslokalen met een systeemplafond vervangen we inlegarmaturen vaak één op één door LED-panelen. In gymzalen kunnen de sportarmaturen meestal blijven en bouwen we ze om naar LED, wat veel kosten scheelt.

Is aanwezigheidsdetectie zinvol in een school?

Ja, vooral als afwezigheidsdetectie: de leerkracht zet het licht zelf aan en de sensor zet het uit als het lokaal leeg is. In toiletten, bergingen en gangen kan het licht volledig automatisch. We stemmen het type sensor en de gevoeligheid af op de ruimte, zodat het licht niet uitvalt tijdens de les.

Kunnen de werkzaamheden buiten schooltijd?

We plannen de montage in overleg met de school, bijvoorbeeld in een vakantie of na schooltijd, zodat de lessen gewoon door kunnen gaan.

Is er subsidie voor LED-verlichting op scholen?

Scholen vallen onder de DUMAVA-regeling voor maatschappelijk vastgoed. Die gaat meestal één keer per jaar open. Belangrijk is dat u de subsidie aanvraagt voordat u opdracht geeft. Wij kijken bij een renovatieopdracht of en hoe de verlichting daarin past.

Wat levert LED op voor uw school?

Tijdens een gratis verlichtingscan meet Stefan het lichtniveau in de lokalen, brengt hij alle armaturen in kaart en krijgt u een voorstel met besparing, terugverdientijd en subsidiekansen.

Andere branches

Kantoren

Industrie en logistiek